Vitiligo Nedir?

Deriye, saça ve gözlere rengini veren pigment melanin olarak adlandırılır. Melanin, deride bulunan melanosit hücreleri tarafından üretilir.

Vitiligoda bağışıklık sistemi, tam olarak açıklanamayan nedenlerle melanositleri hedef alabilir. Bu hücrelerin azalması veya işlevini kaybetmesi sonucunda deride pigment kaybı ve beyaz alanlar oluşur.

Etkilenen bölgenin yüzeyi genellikle normal görünür. Renk değişikliği dışında kabarıklık, belirgin pullanma veya benzeri ek bulgular çoğunlukla görülmez. Ancak özellikle görünür bölgelerdeki lezyonlar, kişinin yaşam kalitesini ve psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilir.

Vitiligo Nasıl Görünür?

Vitiligo alanları genellikle:

• Süt beyazı veya belirgin şekilde açık renklidir.
• Çevresindeki normal deriden net sınırlarla ayrılabilir.
• Düzdür ve çoğunlukla pullanmaz.
• Tek bir küçük leke şeklinde başlayabilir.
• Zamanla genişleyebilir veya yeni bölgelerde ortaya çıkabilir.
• Vücudun iki tarafında benzer biçimde yerleşebilir.
• Kıllı bölgelerde saç, kaş, kirpik veya sakalın beyazlamasına neden olabilir.

Vitiligo en sık şu bölgelerde görülür:

• Yüz
• Göz ve ağız çevresi
• Eller ve parmaklar
• Dirsekler ve dizler
• Koltuk altları ve kasıklar
• Genital bölge
• Göbek çevresi
• Ayaklar
• Travma ve sürtünmeye açık bölgeler

Vitiligo çoğunlukla fiziksel bir şikâyete neden olmaz. Ancak hastalığın aktif olduğu bazı dönemlerde yeni gelişen alanlarda hafif kaşıntı veya yanma hissi görülebilir.

Koyu tenli kişilerde lekelerin daha belirgin görünmesi, hastalığın daha şiddetli olduğu anlamına gelmez.

Görsel önerisi: Vitiligonun sık görüldüğü vücut bölgelerini gösteren sade bir anatomik çizim.

Görsel alt metni: Vitiligonun yüz, eller, dirsekler, dizler, koltuk altları ve genital bölgedeki sık yerleşim alanları.

Her Beyaz Leke Vitiligo mudur?

Hayır. Deride görülen her açık veya beyaz renkli alan vitiligo değildir.

Vitiligoyla karışabilen durumlar arasında şunlar bulunur:

• Mantar enfeksiyonları
• Egzama sonrasında gelişen renk açılması
• Pityriasis alba
• Doğumsal pigment farklılıkları
• Bazı benler
• Kimyasal maddelere bağlı renk kaybı
• Geçirilmiş deri hastalıkları sonrasındaki renk değişiklikleri

Vitiligoda deri yüzeyi çoğunlukla normaldir. Pullanma, kabuklanma veya belirgin yüzey değişikliği başka hastalıkları düşündürebilir.

Yalnızca görünüşe bakarak kişisel tanı koymak doğru değildir. Kesin değerlendirme dermatoloji muayenesiyle yapılır.

Vitiligo Neden Olur?

Vitiligonun tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin işleyişi ve çevresel faktörler birlikte rol oynayabilir.

Otoimmün mekanizma

Vitiligo, otoimmün bir hastalık olarak kabul edilir. Bağışıklık sistemindeki bazı hücreler, deriye rengini veren melanositlere karşı toleransını kaybederek bu hücreleri hedef alabilir. Ancak bu durum, bağışıklık sisteminin genel olarak zayıf olduğu anlamına gelmez.

Genetik yatkınlık

Vitiligo bazı ailelerde daha sık görülür. Ancak ailesinde vitiligo bulunan herkes hastalığa yakalanmaz. Aile öyküsü olmayan kişilerde de vitiligo gelişebilir.

Deri travması

Kesik, yanık, sürtünme, kaşıma veya güneş yanığı bazı hastalarda yeni vitiligo alanlarının oluşmasını tetikleyebilir.

Stres

Bazı hastalar vitiligonun yoğun stres dönemlerinde başladığını veya arttığını ifade eder. Ancak stres hastalığın tek ve doğrudan nedeni değildir. Vitiligonun kendisi de görünüm kaygısı nedeniyle stres oluşturabilir.

Kimyasal maddeler

Bazı kimyasal maddeler, tekrarlayan temas sonucunda pigment hücrelerini etkileyebilir. Bu nedenle mesleki veya ev içi kimyasal temas öyküsü değerlendirilmelidir.

Vitiligo karaciğer veya başka bir iç organ hastalığının doğrudan deriye yansıması değildir. Bununla birlikte otoimmün tiroid hastalıkları gibi bazı durumlar vitiligolu kişilerde daha sık görülebilir.

Vitiligo Bulaşıcı mıdır?

Hayır. Vitiligo bulaşıcı değildir.

• Dokunmakla bulaşmaz.
• Sarılmakla veya el sıkışmakla geçmez.
• Ortak havlu veya tuvalet kullanımıyla aktarılmaz.
• Cinsel temasla bulaşmaz.
• Hijyen eksikliğinden kaynaklanmaz.

Vitiligolu bir kişiyle sosyal veya fiziksel temastan kaçınmak için tıbbi bir neden yoktur.

Vitiligo Tanısı Nasıl Konulur?

Vitiligo tanısı çoğunlukla hastanın öyküsü ve dermatolojik muayeneyle konulur.

Muayenede şu özellikler değerlendirilir:

• Beyaz alanların ne zaman başladığı
• Yeni lezyon oluşup oluşmadığı
• Mevcut alanların genişleyip genişlemediği
• Travma bölgelerinde yeni beyazlık gelişmesi
• Kıllarda beyazlama
• Ailede vitiligo veya otoimmün hastalık bulunması
• Önceki tedavilere verilen yanıt
• Hastalığın günlük yaşama etkisi

Wood ışığı muayenesi

Gerekli durumlarda Wood ışığı adı verilen özel bir ışık kaynağı kullanılabilir. Bu muayene, özellikle açık tenli kişilerde pigment kaybının sınırlarını daha net görmeye ve vitiligoyu benzer hastalıklardan ayırmaya yardımcı olabilir.

Dermoskopik takip

Hastalığın aktivitesinin doğru değerlendirilmesi, hem uygulanacak tedavinin belirlenmesi hem de tedaviye verilen yanıtın izlenmesi açısından önemlidir. Ancak hastanın anlatımı ve klinik fotoğraflar her zaman yeterli olmayabilir. Bu nedenle vitiligo takibinde en sık başvurulan yöntemlerden biri dermoskopik incelemedir. Dermoskopi sayesinde hastalığın aktivitesi ve tedavi yanıtı daha objektif ve sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilir.

Fotoğrafla takip

Vitiligonun yayılıp yayılmadığını ve tedaviye verilen yanıtı değerlendirmek için belirli aralıklarla klinik fotoğraf çekilebilir.

Karşılaştırmanın doğru yapılabilmesi için fotoğrafların benzer ışık, mesafe ve açıyla çekilmesi önemlidir. Fotoğrafla takip hastanın bilgilendirilmiş onayı alınarak ve mahremiyeti korunarak yapılmalıdır.

Kan testi gerekir mi?

Vitiligo tanısını kesinleştiren özel bir kan testi yoktur. Ancak hastanın öyküsüne, aile geçmişine ve muayene bulgularına göre tiroid hastalıkları veya eşlik edebilecek diğer durumlar için tetkik istenebilir.

Her vitiligo hastasına geniş bir test paneli uygulanması gerekli değildir.

Vitiligo Yayılır mı?

Vitiligonun nasıl seyredeceğini başlangıçta kesin olarak öngörmek mümkün değildir.

Bazı hastalarda tek bir beyaz alan uzun süre aynı kalabilir. Bazı hastalarda ise yeni lezyonlar oluşabilir veya mevcut alanlar genişleyebilir.

Yeni lekelerin ortaya çıkması veya mevcut alanların hızla büyümesi, hastalığın aktif olduğunu düşündürebilir. Belirli bir süredir yeni lezyon oluşmaması ve mevcut alanların genişlememesi ise hastalığın stabil olduğunu gösterebilir.

Beyaz alanlarda rengin yeniden oluşmasına repigmentasyon denir. Repigmentasyon çoğunlukla kıl foliküllerinin çevresinde küçük renkli noktalar şeklinde başlayabilir.

Vitiligonun seyri ve tedaviye verdiği yanıt kişiden kişiye değişir.

Vitiligo Nasıl Tedavi Edilir?

Vitiligo tedavisi her hasta için aynı değildir.

Tedavi planında şu özellikler dikkate alınır:

• Hastalığın aktif veya stabil olması
• Etkilenen vücut alanı
• Lezyonların yerleşimi
• Yüz, el veya ayak tutulumu
• Kıllarda beyazlama
• Hastanın yaşı
• Önceki tedavilere verilen yanıt
• Hastalığın yaşam kalitesine etkisi
• Hastanın tedavi beklentisi

Tedavinin iki temel amacı vardır:

1. Yeni lezyon oluşumunu ve mevcut alanların genişlemesini kontrol etmeye çalışmak
2. Beyaz alanlarda yeniden pigment oluşumunu desteklemek

Hiçbir tedavi her hastada aynı sonucu vermez ve tam renk dönüşü garantisi sağlamaz. Yüz ve gövde bölgeleri genellikle el ve ayak uçlarına göre tedaviye daha iyi yanıt verebilir.

Vitiligo kişiyi rahatsız etmiyorsa aktif tedavi uygulanmaması da bir seçenek olabilir. Bu durumda güneşten korunma, düzenli takip ve gerektiğinde kamuflaj ürünleri kullanılabilir.

Topikal Tedaviler

Sınırlı vitiligoda cilde sürülen ilaçlar çoğunlukla ilk seçenekler arasında yer alır.

Topikal kortikosteroidler

Derideki inflamatuar yanıtı azaltmayı hedefler. İlacın gücü ve kullanım süresi lezyonun bulunduğu bölgeye göre belirlenir.

Uzun süre veya kontrolsüz kullanıldığında deride incelme, damarlanma artışı ve çatlak gibi yan etkilere neden olabilir.

Kalsinörin inhibitörleri

Yüz, boyun, göz çevresi ve deri kıvrımları gibi hassas alanlarda değerlendirilebilir. İlk kullanımlarda geçici yanma veya batma hissi oluşturabilir.

Hedefe yönelik topikal tedaviler

Bağışıklık sistemindeki belirli inflamasyon yollarını hedefleyen yeni nesil topikal ilaçlar, uygun non-segmental vitiligo hastalarında değerlendirilebilir.

Tedavi seçimi; hastanın yaşı, vitiligo tipi, etkilenen vücut alanı ve güncel ruhsat koşullarına göre yapılmalıdır.

Topikal tedavilerin etkisi kısa sürede ortaya çıkmayabilir. Pigment oluşumu yavaş ilerlediği için düzenli kullanım ve takip gerekir.

Fototerapi

Fototerapi, vitiligolu alanlara kontrollü ultraviyole ışık uygulanmasıdır. Tek başına veya topikal tedavilerle birlikte kullanılabilir.

Dar bant UVB

Yaygın vitiligoda kullanılan ışık tedavilerinden biridir. Tüm vücudun kontrollü olarak ışınlandığı kabinlerde uygulanabilir.

Tedavi çoğunlukla haftada iki veya üç seans gerektirir ve aylar sürebilir. Seans sıklığı ve uygulanan doz hastanın cilt tipine ve tedaviye verdiği yanıta göre belirlenir.

Excimer lazer veya excimer ışık

Sınırlı alanlara hedefe yönelik 308 nm ışık uygulanmasını sağlar. Özellikle yüz, boyun ve lokal lezyonlarda değerlendirilebilir.

Kontrolsüz güneşlenme, tıbbi fototerapinin yerine geçmez. Güneş yanığı bazı hastalarda yeni vitiligo alanlarını tetikleyebilir.

Sistemik Tedaviler

Ağızdan veya enjeksiyon yoluyla uygulanan tedaviler, özellikle hızla ilerleyen aktif vitiligoda değerlendirilebilir.

Bu tedaviler:

• Yeni lezyon oluşumunu azaltmayı
• Mevcut alanların genişlemesini kontrol etmeyi
• Hastalığı daha stabil bir döneme taşımayı

amaçlar.

Bu kapsamda en sık kullanılan sistemik tedaviler; mini-puls kortizon, metotreksat ve JAK inhibitörleridir. Bu tedaviler yan etki riski taşıdığı ve düzenli takip gerektirdiği için yalnızca uygun hastalarda, dermatolog kontrolünde uygulanmalıdır.

Lazer Destekli Kombine Tedaviler

Fraksiyonel Er:YAG gibi lazerler, vitiligoda çoğunlukla tek başına değil; topikal tedavi veya fototerapiye yardımcı olarak değerlendirilir.

Lazerle deride kontrollü mikrokanallar oluşturulması, diğer tedavilerin hedef dokuya ulaşmasını ve pigment oluşumunu destekleyebilir.

Yaptığımız bir çalışmada, standart tedavilere dirençli stabil vitiligo alanlarında yüksek enerjili fraksiyonel Er:YAG lazerin yardımcı kullanımını değerlendirdik. Bazı tedavi alanlarında repigmentasyon yanıtı gözlemledik. Ancak çalışma sınırlı sayıda hasta içerdiği ve kontrol grubu bulunmadığı için bu yöntem her vitiligo hastasında standart bir tedavi olarak değerlendirilmemelidir (Botsalı & Çalışkan, 2021).

Dirençli vitiligolu bir çocuk hastada fraksiyonel Er:YAG lazer, topikal tedavi ve fototerapi kombinasyonunu ele aldığımız bir olgu sunumumuz da bulunmaktadır. Tek hastaya ait bu gözlem yöntemin genel etkinliğini kanıtlamaz (Botsalı & Çalışkan, 2020).

Cerrahi ve Hücresel Tedaviler

Cerrahi yöntemler aktif ve hızla ilerleyen vitiligoda uygulanmaz. Daha çok belirli bir süredir stabil olan ve standart tedavilere yeterli yanıt vermeyen sınırlı alanlarda değerlendirilir.

Cerrahi uygunluk belirlenirken:

• Yaklaşık 12 aydır yeni lezyon oluşmaması
• Mevcut alanların genişlememesi
• Travma bölgelerinde yeni lezyon gelişmemesi
• Tedavi alanının büyüklüğü ve yerleşimi
• Donör alanın uygunluğu
• Hastanın beklentileri

birlikte değerlendirilir.

Uygulanabilecek yöntemler arasında küçük deri greftleri ile pigment hücrelerinin hazırlanarak vitiligolu alana aktarıldığı hücre süspansiyonu yöntemleri bulunur.

Cerrahi tedavi her hastada tam ve homojen renk dönüşü sağlamaz. Renk farklılığı, iz, düzensiz pigmentasyon veya hastalığın yeniden aktifleşmesi gibi riskler bulunabilir (Bhingradia et al., 2025).

Çok Yaygın Vitiligoda Depigmentasyon

Vücudun çok büyük bölümünün etkilendiği ve normal pigmentli alanların çok az kaldığı istisnai durumlarda, kalan koyu alanların renginin azaltılması değerlendirilebilir.

Bu yaklaşım kalıcı olabilir ve kişinin görünümünde önemli bir değişiklik oluşturabilir. Psikolojik, sosyal ve tıbbi sonuçları nedeniyle yalnızca ayrıntılı değerlendirme sonrasında düşünülmelidir.

Güneşten Korunma

Vitiligolu alanlarda melanin azaldığı için güneş yanığı riski artabilir. Normal derinin bronzlaşması da beyaz alanları daha belirgin hâle getirebilir.

Güneşten korunmak için:

• Geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanın.
• Güneşin yoğun olduğu saatlerden kaçının.
• Şapka ve koruyucu giysilerden yararlanın.
• Güneş koruyucuyu gerektiğinde yenileyin.
• Kontrollü fototerapiyi güneşlenmeyle değiştirmeyin.

Kamuflaj ve Kozmetik Seçenekler

Vitiligo alanlarını kapatmak isteyen hastalar medikal kamuflaj ürünlerinden, kapatıcı makyajlardan veya uygun renk düzenleyici ürünlerden yararlanabilir.

Kamuflaj kullanmak tedaviden vazgeçmek anlamına gelmez. Kişinin görünümü üzerindeki kontrolünü artıran destekleyici bir seçenektir.

Kalıcı makyaj ve dövme gibi deriyi travmatize eden işlemler, özellikle aktif vitiligoda yeni lezyon oluşumunu tetikleyebilir. Bu işlemler öncesinde dermatolojik değerlendirme yapılması uygundur.

Vitiligonun Psikolojik Etkileri

Vitiligo çoğunlukla ağrıya veya hareket kaybına neden olmaz. Ancak görünür bölgelerde bulunması, toplumdaki yanlış inanışlar ve hastalığın seyrinin öngörülememesi önemli bir psikolojik yük oluşturabilir.

Vitiligolu kişilerde:

• Özgüven kaybı
• Damgalanma hissi
• Sosyal ortamlardan kaçınma
• Kaygı
• Depresif belirtiler
• Beden algısıyla ilgili güçlükler

görülebilir.

Bu etkiler yalnızca kozmetik bir kaygı olarak değerlendirilmemelidir. Gerektiğinde psikolojik veya psikiyatrik destek tedavi planına eklenebilir.

Vitiligo Tamamen Geçer mi?

Vitiligo kronik seyirli bir hastalıktır ve her hastada tam ve kalıcı pigment dönüşü sağlayan tek bir tedavi bulunmamaktadır. Tedavi sürecinin uzun olabileceği ve en etkili yöntemler birlikte uygulansa bile hızlı sonuç alınamayabileceği bilinmelidir. Bu nedenle tedaviye gerçekçi beklentilerle başlanmalı ve süreç düzenli takip edilmelidir.

Uygun tedaviyle:

• Yeni lezyon oluşumu kontrol altına alınabilir.
• Mevcut alanların genişlemesi yavaşlatılabilir.
• Bazı bölgelerde pigment oluşumu desteklenebilir.
• Güneş hassasiyeti ve renk farkı daha iyi yönetilebilir.
• Hastalığın psikolojik etkileri azaltılabilir.

Tedavi yanıtı kişiden kişiye ve vücut bölgesine göre değişir. Pigment geri dönse bile bazı hastalarda düzenli takip ve koruyucu tedavi gerekebilir.

Ne Zaman Dermatoloğa Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda dermatoloji değerlendirmesi uygundur:

• Deride yeni beyaz veya açık renkli alanlar oluşması
• Mevcut beyaz alanların genişlemesi
• Kısa sürede çok sayıda yeni lezyon gelişmesi
• Yüz, el veya genital bölgenin etkilenmesi
• Saç, kaş, kirpik veya sakalda beyazlama
• Travma bölgelerinde yeni beyaz alan oluşması
• Çocukluk döneminde başlayan pigment kaybı
• Hastalığın sosyal yaşamı veya ruhsal durumu etkilemesi

Hızla yayılan vitiligo, aktif hastalık açısından daha erken değerlendirilmelidir.

Vitiligo Tedavisinde Bütüncül Yaklaşım

Vitiligo değerlendirilirken yalnızca beyaz alanların görünümüne bakılmaz.

Tedavi planında:

1. Tanının doğrulanması
2. Hastalığın aktif veya stabil olduğunun belirlenmesi
3. Lezyonların yaygınlığı ve yerleşiminin değerlendirilmesi
4. Gerekli durumlarda eşlik eden hastalıkların araştırılması
5. Topikal tedavi, fototerapi, sistemik ilaç, lazer veya cerrahi seçeneklerin planlanması
6. Tedavi yanıtının ve yaşam kalitesinin takip edilmesi

birlikte ele alınır.

Vitiligo tedavisinde amaç yalnızca deride yeniden renk oluşmasını sağlamak değildir. Hastalık aktivitesinin kontrol altına alınması, güneşten korunma, gerçekçi tedavi hedeflerinin belirlenmesi ve kişinin psikolojik iyilik hâlinin desteklenmesi birlikte ele alınmalıdır. Hasta eğitiminin ardından tedavi sürecine, hasta ve yakınlarıyla birlikte karar verilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Vitiligo bulaşıcı mıdır?

Hayır. Vitiligo dokunmakla, sarılmakla, ortak eşya kullanmakla veya cinsel temasla bulaşmaz.

Her beyaz leke vitiligo mudur?

Hayır. Mantar hastalıkları, egzama sonrası renk açılması ve bazı doğumsal pigment farklılıkları benzer görünebilir.

Vitiligo yayılır mı?

Bazı hastalarda uzun süre aynı kalabilir, bazı hastalarda ise yeni alanlar oluşabilir. Hastalığın seyri önceden kesin olarak tahmin edilemez.

Vitiligo tiroid hastalığıyla ilişkili midir?

Vitiligolu kişilerde otoimmün tiroid hastalıkları daha sık görülebilir. Ancak her vitiligo hastasında tiroid hastalığı bulunmaz. Tetkik gereksinimi kişisel risklere göre belirlenir.

Vitiligo için hangi krem kullanılır?

Kullanılacak topikal tedavi; hastanın yaşına, lezyonların yerleşimine, hastalığın tipine ve yaygınlığına göre belirlenir.

Fototerapi ne kadar sürer?

Fototerapi çoğunlukla haftada birkaç seans uygulanır ve aylar sürebilir. Tedavi süresi hastanın verdiği yanıta göre değişir.

Vitiligoda lazer herkese uygulanabilir mi?

Hayır. Fraksiyonel lazerler daha çok stabil, sınırlı ve standart tedavilere yeterli yanıt vermeyen seçilmiş alanlarda yardımcı yöntem olarak değerlendirilir.

Vitiligoda cerrahi kimlere uygulanabilir?

Cerrahi, belirli bir süredir stabil olan ve standart tedavilere dirençli sınırlı vitiligoda değerlendirilebilir.

Vitiligo için özel bir diyet var mı?

Vitiligoyu tedavi ettiği kanıtlanmış özel bir diyet bulunmamaktadır. Dengeli beslenme ve saptanan eksikliklerin değerlendirilmesi daha uygundur.

Bilimsel Kaynaklar

Bhingradia, Y. M., Gupta, S., Ghia, D., Shah, S., Patel, N. K., Salim, T., et al. (2025). Consensus statement on the surgical management of vitiligo. Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 18(1), 27–33. https://doi.org/10.25259/JCAS_117_2024

Botsalı, A., & Çalışkan, E. (2020). Management of recalcitrant vitiligo in Vogt-Koyanagi-Harada syndrome: Adjuvant ablative fractional laser. Pediatric Dermatology, 37(3), 514–516. https://doi.org/10.1111/pde.14108

Botsalı, A., & Çalışkan, E. (2021). Safety and efficacy of high-dose fractional erbium: Yttrium aluminium garnet laser in stable vitiligo. Photobiomodulation, Photomedicine, and Laser Surgery, 39(9), 600–606. https://doi.org/10.1089/photob.2021.0016

Çalışkan, E. (2016). Vitiligo. İçinde Ü. Aydoğan, B. Koç ve O. Sarı (Ed.), Temel aile hekimliği. Güneş Tıp Kitabevleri.

Seneschal, J., et al. (2023). Worldwide expert recommendations for the diagnosis and management of vitiligo: Position statement from the International Vitiligo Task Force—Part 2. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 37(11), 2185–2195. https://doi.org/10.1111/jdv.19450

van Geel, N., et al. (2023). Worldwide expert recommendations for the diagnosis and management of vitiligo: Position statement from the International Vitiligo Task Force—Part 1. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 37(11), 2173–2184. https://doi.org/10.1111/jdv.19451

Yazar ve Tıbbi Editör: Prof. Dr. Ercan Çalışkan – Deri ve Zührevi Hastalıkları Uzmanı

Yayın Tarihi: xx xx 2026

Son Güncelleme Tarihi: xx xx 2026

Genel Bilgilendirme Notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Vitiligo tanısı ve tedavi planı; hastalığın aktif veya stabil oluşu, yaygınlığı, tutulan bölgeler, eşlik eden sağlık sorunları ve dermatolojik muayene sonuçlarına göre kişiye özel olarak belirlenir.